Lồng tiếng Trung cho phim doanh nghiệp

Khách hàng gửi cho chúng tôi đúng một thứ: file phim giới thiệu bản tiếng Việt đã xuất bản. Không có file nhạc nền riêng, không có kịch bản lời bình, chữ trên hình đã dựng chết trong khung hình. Bóc băng, tách nhạc nền, quyết định dòng nào cần phụ đề — tất cả là việc của đơn vị bản địa hóa.

Lồng tiếng Trung và làm phụ đề cho phim doanh nghiệp Hyosung — Bản gốc tiếng Việt và bản tiếng Trung của cùng một cảnh trong dự án lồng tiếng Trung phim doanh nghiệp do Dịch Thuật SMS thực hiện

Khách hàng giao gì và chúng tôi phải tự làm gì

Đây là tình huống phổ biến đến mức gần như mặc định: phim đã phát hành từ lâu, bên làm phim đã kết thúc hợp đồng, file dự án dựng không còn ai giữ. Doanh nghiệp cần bản tiếng Trung để gửi đối tác, và thứ duy nhất họ có trong tay là file video cuối cùng.

Khách hàng giao	Không có	Chúng tôi phải tự làm
Một file video tiếng Việt bản phát hành	File nhạc nền riêng (stem), kịch bản lời bình, file dự án dựng	Bóc băng toàn bộ lời bình và chữ trên hình kèm mốc thời gian từng dòng
Yêu cầu: bản tiếng Trung, giọng bản xứ	Bảng thuật ngữ, tên tiếng Trung chính thức của nhà máy và dòng sản phẩm	Tách giọng người ra khỏi nhạc nền để giữ nguyên phần âm thanh gốc
Thời hạn phát cho đối tác	Bản phân cảnh, danh sách chữ trên hình	Lập kế hoạch phụ đề: dòng nào cần phụ đề, dòng nào đã có chữ trên hình nên bỏ

Riêng bước bóc băng trong dự án này cho ra 38 câu lời bình và 43 dòng chữ trên hình, mỗi dòng kèm mốc thời gian xuất hiện và biến mất. Bảng đó trở thành kịch bản song ngữ để khách hàng duyệt, và sau đó là bản thiết kế cho toàn bộ phần dựng. Phim dài 7 phút — con số này chỉ là quy mô, cái quyết định chất lượng là ba việc trong cột cuối cùng của bảng trên.

Việc thứ ba thường bị xem nhẹ nhất nhưng lại lộ ra ngay khi xem. Nếu cứ phụ đề toàn bộ lời bình, sẽ có những đoạn khán giả thấy đúng một câu tiếng Trung hiện hai lần cùng lúc: một lần ở giữa khung hình (vì chữ trên hình gốc chính là câu đang đọc) và một lần ở dòng phụ đề phía dưới. Chúng tôi đối chiếu hai danh sách trước khi dựng, bỏ phụ đề ở những câu đã có chữ trên hình, và lấy mốc thời gian của chữ trên hình theo giọng đọc chứ không theo nhịp chữ tiếng Việt.

Ba lớp ngôn ngữ trong một phim doanh nghiệp

Khách hàng thường hình dung việc chuyển ngữ video chỉ là “đọc lại lời bình bằng tiếng Trung”. Thực tế, một phim tự giới thiệu điển hình chứa ba lớp nội dung ngôn ngữ riêng biệt, mỗi lớp có yêu cầu kỹ thuật khác nhau:

Lớp nội dung	Nằm ở đâu	Cách xử lý khi sang tiếng Trung
Lời bình (voice-over)	Trong file âm thanh, trộn chung với nhạc nền	Tách giọng khỏi nhạc, thu âm giọng bản xứ mới, đặt lại đúng vị trí từng câu
Phụ đề	File .ass/.srt rời hoặc burn-in	Ngắt câu theo nhịp giọng đọc mới, không theo nhịp câu tiếng Việt
Chữ trên hình (on-screen text)	Dựng sẵn trong hình: tên nhà máy, dòng sản phẩm, năm, nhãn chương mục	Thay thế bằng chữ tiếng Trung hoặc đặt song song với bản gốc

Bỏ sót lớp thứ ba là lỗi phổ biến nhất. Video có giọng đọc tiếng Trung hoàn hảo nhưng trên màn hình vẫn là “Heavy Industry”, “Tire Cord / Airbag”, “Thâm nhập thị trường Việt Nam vào năm” thì người xem Trung Quốc vẫn phải đoán. Đây chính là phần mà dịch phim tiếng Trung, lồng tiếng và chèn phụ đề tiếng Trung khác với việc chỉ thuê một giọng đọc.

Giữ nguyên nhạc nền khi thay lời bình

Phim doanh nghiệp gần như luôn được giao cho đơn vị dịch thuật ở dạng file xuất bản cuối cùng: nhạc nền, hiệu ứng và lời bình đã trộn chung thành một đường tiếng. Khách hàng hiếm khi còn giữ project gốc của bên làm phim, và việc xin lại file nhạc nền riêng thường mất nhiều ngày.

Cách xử lý của chúng tôi là tách giọng người ra khỏi bản trộn bằng mô hình phân tách âm thanh, giữ lại đường nhạc nền sạch, rồi đặt giọng đọc tiếng Trung mới lên trên. Kết quả là phần nhạc, tiếng máy móc, tiếng hiện trường của bản gốc được giữ nguyên nhịp và nguyên vị trí — thứ mà khán giả cảm nhận ngay nếu bị thay bằng một bản nhạc khác.

Nếu bản gốc có nhạc nền quá dày hoặc giọng đọc chồng lên lời thoại hiện trường, chúng tôi báo trước cho khách hàng mức độ sạch có thể đạt được, thay vì hứa “tách hoàn toàn”. Khi cần tuyệt đối sạch, phương án đúng là xin lại file nhạc nền từ bên sản xuất phim.

Sau khi tách, đường nhạc nền được xuất riêng thành một file mp3 bàn giao kèm, để lần sau khách hàng làm thêm ngôn ngữ khác thì không phải tách lại từ đầu. Đây là một phần trong dịch vụ lồng tiếng, thu âm thuyết minh đa ngôn ngữ của chúng tôi.

Khớp giọng đọc tiếng Trung với hình ảnh gốc

Tiếng Trung thường ngắn hơn tiếng Việt về số âm tiết nhưng lại được đọc chậm hơn ở các câu nhiều thuật ngữ. Trong dự án này, bản thu tiếng Trung dài hơn video khoảng 16 giây — nghĩa là nếu cứ đặt câu nào vào đúng chỗ câu đó, phần cuối sẽ trôi ra ngoài hình.

Nguyên tắc xử lý, theo thứ tự ưu tiên:

Giữ nguyên điểm bắt đầu của câu trùng với bản gốc, vì đó là lúc hình ảnh chuyển cảnh.
Cho câu vào sớm hơn một chút (tối đa khoảng 0,8 giây) nếu câu dài hơn khoảng trống.
Đẩy câu sau lùi lại trong phạm vi khoảng trống còn dư của cảnh kế tiếp.
Nén tốc độ đọc — biện pháp cuối cùng, tối đa 10% và giữ nguyên cao độ giọng, để tai người nghe không nhận ra.

Trong dự án 7 phút nói trên, 30/38 câu giữ đúng mốc thời gian của bản gốc, các câu còn lại lệch dưới một giây, và chỉ một câu phải nén 3,7%. Chúng tôi báo cáo lại bảng lệch này cho khách hàng, thay vì để họ tự phát hiện khi duyệt.

Phụ đề tiếng Trung phải đọc kịp

Phụ đề tiếng Trung không ngắt theo dấu phẩy của câu tiếng Việt, mà ngắt theo chỗ ngắt hơi của giọng đọc mới. Các quy ước chúng tôi áp dụng:

Mỗi dòng khoảng 18–22 ký tự tiếng Trung — dài hơn là khán giả đọc không kịp trước khi cảnh chuyển.
Ngắt ở ranh giới từ, không cắt giữa một cụm danh từ riêng hay một đơn vị đo.
Phụ đề kết thúc trễ hơn giọng đọc khoảng 0,35 giây, nhưng luôn biến mất trước khi phụ đề kế tiếp xuất hiện.
Không phụ đề lại câu đã hiện trên hình — nếu câu lời bình trùng với chữ trên hình, phụ đề dưới sẽ bị bỏ để màn hình không có hai dòng chữ giống nhau.
Xuất song song hai định dạng: .ass (giữ nguyên vị trí, màu, hiệu ứng mờ dần) và .srt (để khách hàng tải lên YouTube, Facebook hoặc hệ thống nội bộ).

Chi tiết hơn về khâu này, xem dịch vụ làm phụ đề video đa ngôn ngữ.

Chữ trên hình thay thế hay đặt song song

Khi chữ đã được dựng chết vào hình, có hai hướng xử lý và cả hai đều hợp lệ — vấn đề là chọn đúng theo chất lượng file gốc và ngân sách:

Phương án	Ưu điểm	Hạn chế
Xóa chữ gốc, thay bằng chữ tiếng Trung	Màn hình sạch, giống hệt một bản dựng riêng cho thị trường Trung Quốc	Phải phục chế nền phía sau chữ; nền càng nhiều chi tiết càng dễ lộ vết; chi phí cao hơn
Giữ chữ gốc, đặt chữ tiếng Trung song song	Không đụng vào hình gốc, an toàn tuyệt đối về chất lượng hình, làm nhanh hơn	Màn hình có hai thứ tiếng cùng lúc, cần sắp đặt gọn để không rối

Dự án này chọn phương án thứ hai: giữ nguyên nhãn tiếng Anh và tiếng Việt, đặt dòng tiếng Trung ngay bên cạnh, cùng kiểu chữ, cùng khung màu, cùng hiệu ứng xuất hiện. Riêng những dòng chữ trên hình trùng với lời bình, chúng tôi lấy mốc thời gian theo giọng đọc chứ không theo nhịp xuất hiện của chữ tiếng Việt — nếu không, chữ tiếng Trung sẽ đổi dòng lệch pha với tiếng nói, và người xem lập tức thấy “sai sai”.

Những lỗi thường gặp khi lồng tiếng Trung cho video

Thay luôn nhạc nền vì không tách được giọng — phim mất chất liệu âm thanh gốc.
Phụ đề trùng nội dung với chữ trên hình, cùng một câu hiện hai lần ở hai vị trí.
Dùng phông chữ không hỗ trợ tiếng Trung, xuất ra thành ô vuông trống trên máy khách.
Quên các chi tiết nhỏ: tên thành phố trên bản đồ, chú thích ảnh nhỏ, dòng chữ cuối phim.
Dịch sát từng chữ tên riêng thay vì dùng tên tiếng Trung chính thức mà doanh nghiệp đang dùng tại thị trường Trung Quốc.

Lỗi cuối cùng là lỗi tốn kém nhất, vì nó chỉ lộ ra khi phim đã phát cho đối tác. Chúng tôi luôn gửi kịch bản song ngữ cho khách hàng và người phụ trách thị trường Trung Quốc duyệt trước khi thu âm.

Khách hàng cần chuẩn bị gì trước khi bắt đầu

Dự án chạy nhanh hay chậm phần lớn phụ thuộc vào những gì có sẵn ở buổi đầu. Danh sách tối thiểu:

File video chất lượng cao nhất đang có (bản phát hành, không phải bản nén lại để gửi qua ứng dụng chat). Độ phân giải càng cao, chữ tiếng Trung dựng lên hình càng sắc nét.
Kịch bản lời bình tiếng Việt, nếu còn. Không còn cũng không sao — chúng tôi bóc băng lại, và đây cũng là một phần của dịch vụ chép lời video, audio đa ngôn ngữ.
Danh sách tên riêng đã chốt: tên công ty, tên nhà máy, tên sản phẩm bằng tiếng Trung mà doanh nghiệp đang dùng chính thức.
Yêu cầu về giọng đọc: nam hay nữ, trầm ấm hay trẻ trung, tốc độ nhanh hay chậm. Nếu chưa chắc, nghe vài giọng mẫu rồi chọn còn nhanh hơn mô tả bằng lời.
Nơi video sẽ phát: hội chợ, website, WeChat, màn hình LED tại nhà máy — mỗi nơi có yêu cầu khác nhau về cỡ chữ phụ đề và định dạng xuất file.

Riêng mục cuối thường bị bỏ qua. Phụ đề đủ to trên màn hình máy tính có thể quá nhỏ khi phim chạy trên màn hình LED ở gian hàng hội chợ; biết trước nơi phát, chúng tôi chỉnh cỡ chữ ngay từ đầu thay vì dựng lại.

Quy trình và thời gian bàn giao

Bóc băng và dựng kịch bản song ngữ hai phần: lời bình và chữ trên hình, kèm mốc thời gian từng dòng.
Khách hàng duyệt bản dịch — đây là điểm dừng bắt buộc, mọi chỉnh sửa thuật ngữ nên xong ở bước này.
Thu âm giọng bản xứ, chọn giọng theo tông phim (trầm ấm, trang trọng, trẻ trung…).
Tách nhạc nền, đặt lời bình mới, trộn và cân mức âm lượng theo chuẩn phát hành.
Làm phụ đề và chữ trên hình tiếng Trung, dựng lên hình.
Kiểm tra toàn bộ: đối chiếu từng dòng với kịch bản đã duyệt, soát chồng lấn, soát phông chữ, xem lại toàn phim.
Bàn giao: file video hoàn chỉnh (mp4/mov), phụ đề .ass và .srt, file mp3 giọng đọc đã khớp thời gian và file mp3 nhạc nền.

Một phim 5–10 phút thường mất 5–7 ngày làm việc kể từ lúc duyệt xong kịch bản. Tham khảo bảng giá dịch thuật, lồng tiếng và phụ đề để ước tính chi phí, hoặc nghe trước kho giọng mẫu lồng tiếng đa ngôn ngữ.

Xem thành phẩm

Dưới đây là trích đoạn một phút từ bản tiếng Trung hoàn chỉnh: giọng đọc bản xứ, phụ đề tiếng Trung và chữ trên hình tiếng Trung đặt song song với bản gốc, nhạc nền giữ nguyên từ phim gốc.

Bản đầy đủ dài 7 phút đã được bàn giao cho khách hàng; trích đoạn trên đủ để thấy ba lớp ngôn ngữ chạy cùng nhau trong một khung hình.

Câu hỏi thường gặp về lồng tiếng Trung cho video

Không còn file dự án gốc của phim thì có làm được không?
Được. Chúng tôi làm trực tiếp trên file video đã xuất bản: tách nhạc nền khỏi lời bình, dựng chữ tiếng Trung chồng lên hình. Chỉ khi cần xóa sạch chữ tiếng Việt khỏi hình thì file gốc mới giúp tiết kiệm đáng kể.

Giọng đọc là người Trung Quốc bản xứ hay người Việt nói tiếng Trung?
Giọng bản xứ, chuẩn Bắc Kinh hoặc phương ngữ theo yêu cầu. Với phim doanh nghiệp phát cho đối tác Trung Quốc, đây là khác biệt mà người nghe nhận ra ngay trong vài giây đầu.

Có nhận làm phụ đề mà không lồng tiếng không?
Có. Nhiều khách hàng chọn giữ nguyên lời bình tiếng Việt và chỉ thêm phụ đề tiếng Trung cho hội chợ, triển lãm hoặc gửi hồ sơ năng lực.

Ngoài tiếng Trung thì làm được ngôn ngữ nào?
Tiếng Anh, Nhật, Hàn, Indonesia, Thái, Nga và nhiều ngôn ngữ khác, cùng một quy trình. Khi làm nhiều ngôn ngữ cho cùng một phim, file nhạc nền đã tách được dùng lại nên chi phí các ngôn ngữ sau giảm xuống.

Chúng tôi muốn tự dựng bản cuối, có nhận bàn giao từng phần không?
Có, và nhiều hãng phim chọn cách này. Chúng tôi bàn giao file giọng đọc đã khớp đúng mốc thời gian của phim, file nhạc nền đã tách, file phụ đề .ass/.srt và lớp chữ trên hình dạng video nền trong suốt. Đội dựng của khách hàng chỉ việc xếp các lớp này vào timeline và xuất bản.

Phim đã phát rồi, nay muốn sửa một câu thì có phải làm lại từ đầu không?
Không. Vì các lớp được giữ rời, sửa một câu chỉ cần thu lại câu đó, đặt lại đúng chỗ và xuất lại. Chúng tôi lưu toàn bộ file dự án để lần sau khách hàng quay lại không mất thêm chi phí dựng.

Xem thêm cách chúng tôi đọc lời bình phim và lồng tiếng quảng cáo, hoặc toàn bộ phạm vi dịch phim sang tiếng Trung kèm lồng tiếng và phụ đề.

Một số video chúng tôi đã thực hiện

Một phần các dự án dịch, lồng tiếng và làm phụ đề chúng tôi đã hoàn thành cho doanh nghiệp — tiếng Trung, tiếng Anh, tiếng Nhật, tiếng Hàn và nhiều ngôn ngữ khác:

- Đọc voice over giọng nam người Hàn video Lễ hội Phở Việt Nam 2024 tại Hàn Quốc
- Watch Video
- Đọc voice tiếng Indonesia (bản ngữ) phim doanh nghiệp TTC AgriS
- Watch Video
- Thu âm voice tiếng Trung (giọng bản xứ) phim giới thiệu BIDV
- Watch Video
- Đọc voice over giọng nữ người Anh phim giới thiệu RMIT Việt Nam
- Watch Video
- Đọc lời bình video Sacombank (giọng nam miền nam)
- Watch Video
- Dịch và lồng tiếng Trung (bản xứ) phim giới thiệu FLC
- Watch Video
- Dịch và lồng tiếng Nhật (giọng nữ) video dự án Vincity Sportia
- Watch Video
- Thu voice tiếng Anh (bản xứ) phim giới thiệu Novaland
- Watch Video
- Dịch, lồng tiếng, làm phụ đề video quảng cáo Amazon
- Watch Video
- Lồng tiếng Hoa và chèn phụ đề video công ty Vedan
- Watch Video
- [TVC Nutricare] Dịch Việt - Anh và chèn phụ đề tiếng Anh
- Watch Video
- [TVC PML] Dịch Hàn - Việt và chèn phụ đề tiếng Việt
- Watch Video